PROBLEM:

   Jestem podwykonawcą artystycznego malowidła naściennego na obiekcie inwestora w trakcie budowy. W trakcie malowidła doszło kilkukrotnie do ingerencji naprawczych w powierzchnię ściany, na której realizowane jest to malowidło. Na malowidło zgodnie
z umową zawarta jest klauzula gwarancji na od daty jego powstania na 37 miesięcy.
Czy i kto ponosi odpowiedzialność gwarancyjną?
Czy jako wykonawca powinienem zostać poinformowany o tych ingerencjach ich powodach  i technologiach naprawy - co ma znaczenie dla technologii użytych farb. Czy poprzez ingerencje naprawcze ściany dla malowidła została złamana zasada gwarancji, tak iż jako wykonawca nie ponoszę już od momentu napraw, za nie odpowiedzialności.
W jaki sposób należy wprowadzić w życie żądania gwarancji zapłaty za prace malarskie?

ROZWIĄZANIE PROBLEMU:
    Ze stanu faktycznego przedstawionego przez czytelnika wynika, iż prace na obiekcie są jeszcze wykonywane. Okres gwarancji zaczyna biec od momentu ukończenia malowidła zatem należałoby uznać, iż zasady dotyczące gwarancji nie zostały złamane
a odpowiedzialna za gwarancje jest osoba udzielająca takiej gwarancji, w tym przypadku wykonawca malowidła. Oczywiście o ingerencjach w powierzchnię, na której wykonywane jest malowidło należałoby poinformować wykonawcę. Niemniej jednak należy  sprawdzić jakie uregulowania zawiera umowa łącząca wykonawcę z podwykonawcą oraz wykonawcę z inwestorem.

Będzie to kluczowe w przedmiotowej sprawie, dlatego tak istotne są postanowienia umowne, które zawsze warto przeanalizować wraz z prawnikiem. Jeżeli na przykład zmiany w strukturze tynku nie będą pozwalały na wykonanie malowidła może zachodzić przesłanka do odstąpienia od umowy.
Odnosząc się do drugiej części pytania czytelnika należy podkreślić, iż przepisy dotyczące „gwarancji zapłaty” stosuje się do umów zawartych między wykonawcą (generalnym wykonawcą) a dalszymi wykonawcami (podwykonawcami). Celem gwarancji zapłaty jest zabezpieczenie terminowej zapłaty umówionego wynagrodzenia. Gwarancja ta ma chronić wykonawcę oraz dalszych wykonawców nie tylko przed uchylaniem się inwestora od zapłaty należnego im wynagrodzenia, ale także przed jego nieterminową zapłatą, ponieważ z uwagi na szeroki rozmiar świadczenia nadmierna zwłoka inwestora doprowadzić może do upadłości wykonawcy lub podwykonawców.

 Konstrukcja gwarancji zapłaty jest złożona z czterech elementów:
1)  kompetencji wykonawcy do żądania gwarancji;
2)  oświadczenia woli wykonawcy o żądaniu gwarancji;
3)  dodatkowego świadczenia inwestora w postaci udzielenia gwarancji;
4) dodatkowego świadczenia wykonawcy w postaci zapłaty połowy udokumentowanych kosztów ustanowienia zabezpieczenia.

Zatem udzielenie gwarancji zapłaty polega na określonym dodatkowym świadczeniu inwestora, a mianowicie zabezpieczeniu wierzytelności. Realizacja tego uprawnienia wykonawcy polega na złożeniu oświadczenia woli o żądaniu gwarancji, dokonanego w formie pisemnej. Kompetencja wykonawcy do żądania udzielenia gwarancji zapłaty nie zawiera natomiast uprawnienia do wskazania postaci i rodzaju gwarancji. Inwestor ma prawo wyboru postaci i rodzaju gwarancji.

Koszty gwarancji współfinansowane są przez obie strony. Obecna regulacja uwzględnia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 listopada 2006 r., wskazujący na nierównomierne poprzednio rozłożenie kosztów ustanowienia gwarancji, a przyjęte rozwiązanie uznać należy za skuteczne. Powoduje to jednak, wykonawcy żądają gwarancji  tylko w uzasadnionych wypadkach, a żądający zmuszony jest zawsze do rozważenia, czy kalkuluje się mu ponieść połowę tych kosztów. Chwila zapłaty połowy kosztów zabezpieczenia nie została uregulowana  wprost w przepisach kodeksu cywilnego, ale można wywnioskowania, że skoro wykonawca "ponosi" koszty to wierzytelność o zapłatę połowy kosztów tego tytułu zwrotu jest wymagalna z chwilą przedstawienia przez inwestora rozliczenia kosztów ustanowienia gwarancji zapłaty.

Więcej na temat rodzajów gwarancji można znaleźć w artykule:  Wykonawco żądaj GWARANCJI zapłaty za roboty budowlane

Porad udziela Katarzyna Klus z kancelari prawnej Kufieta